Puas muaj cov tshuaj uas tuaj yeem tsoo cov yas?
Yas, ib zaug hailed ua cov khoom siv hloov pauv ntawm 20th caug xyoo, tau dhau los ua ib qho ntawm cov kev sib tw ntau zaus ib puag ncig ntawm peb lub sijhawm. Nrog tshaj 400 lab tons ntawm cov yas tsim thoob ntiaj teb txhua xyoo thiab tsuas yog ib qho kev nug feem ntau yuav ua rau muaj txiaj ntsig yooj yim. Thaum cov xwm tsis muaj teeb meem kev daws teeb meem rau tib neeg, kev tshawb fawb scientific qhia tias kev lom zem tshuaj yuav tuav tus yuam sijyas xwm txheej.
Lub durability uas ua rau yas yog li pab tau-nws tsis kam-nws tsis kam rau ntuj degradation-kuj ua rau nws ua rau ib puag ncig. Kev ua yeeb yam xws li polyethylene (PE), polypropylene (PP) tuaj yeem ua rau muaj cov khoom noj muaj kuab, cov tsiaj) tuaj yeem ua rau muaj cov khoom noj muaj kuab, cov tsiaj), thiab cov pa uas peb ua pa. Qhov kev pheej hmoo no los ntawm cov kev sib txoos uas muaj zog hauv lawv cov qauv polymer, uas tsis yooj yim tawg los ntawm cov tshuaj uas ib txwm muaj tshwm sim. Txawm li cas los xij, cov kev tshawb fawb tsis ntev los no tau txheeb xyuas ob peb tus neeg sawv cev muaj tshuaj lom neeg thiab enzymes muaj roj ntsha muaj peev xwm ua tau cov hlua khi no.
Cov enzymes, Xwm catalysts, tau tawm raws li kev cog lus sib tw rau cov kev lom zem yas. Nyob rau hauv 2016, cov kws tshawb fawb nyob rau hauv University of Portsmouth nrhiav tau los ntawm cov kab mob los ntawm tus kab mob ideonyla sakaiensis uas tuaj yeem tsoo cov tsiaj yas rau hauv nws cov chaw ua haujlwm. Cov kev kawm ntxiv tau qhia tawm tias Petase ua haujlwm los ntawm hydrolying cov yas ua kom cov yas molecules me me uas tuaj yeem ua kom metabolized los ntawm cov kab mob me me. Cov kev tshawb fawb tom ntej tau tsom mus rau Engineering ntau npaum li cas zoo version ntawm cov enzyme no; Hauv 2022, pab neeg los ntawm tib lub tsev kawm ntawv tau hais qhia hloov Petase uas yuav decomple 90% ntawm tus qauv tsiaj tsis pub dhau 10 teev nyob rau hauv kev lag luam tus nqi, ib qho kev txhim kho tseem ceeb tshaj tus lej enzyme thawj.

Dhau tus tsiaj, lwm yam yas tam sim no muaj ntau dua cov kev cov nyom ntau dua. Polyethylene, qhov feem ntau dav tsim yas, muaj cov saw ntev ntawm cov roj carbon-hydrogen bonds uas yog cov tshuaj tiv thaiv zoo uas muaj tshuaj lom neeg tawm tsam. Txawm li cas los xij, nyob rau hauv 2021, cov kws tshawb nrhiav ntawm University of Leipzig txheeb xyuas cov kab mob enzyme, "uas tuaj yeem tsoo qis polyethylene (ldpe) mus rau hauv fatty acids. Lub enzyme ua haujlwm los ntawm oxidizing cov npoo, tsim cov chaw seem uas cia tawg ntxiv. Thaum cov txheej txheem tseem qeeb-noj ob peb lub lis piam los rhuav tshem cov me me ntawm LDPE-nws sawv cev rau ib qho tseem ceeb thawj kauj ruam rau ib qho ntawm cov yas recalcitrant yas.
Tshuaj lom neeg catalysts, ob sab hluavtaws thiab ib txwm muab tau los, kuj tau pom muaj peev xwm ua tau. Hlau-raws li catalysts, xws li cov uas muaj ruthenium lossis palladium, tuaj yeem ua kom nrawm dua ntawm cov roj polymers nyob rau hauv cov kub thiab cov xwm txheej siab. Piv txwv li, kev kawm 203 tau tshaj tawm hauv kev tshawb fawb pom tias kev siv roj ntsha ua kom zoo li roj lossis pub rau roj lossis pub rau cov roj hmab tshiab. Qhov no "cov tshuaj ua haujlwm tshuaj lom zem" mus kom ze lawm xwb tab sis kuj tau muab nws mus rau hauv cov txiaj ntsig zoo, txo cov roj rau cov pob yas.
Txawm hais tias cov kev txhim kho no, cov nyom tseem ceeb nyob. Ib qho loj heev yog qhov ntsuas kom nkag tau ntau zaus ua haujlwm ntau dhau los vim muaj nqi siab, lub zog yuav tsum tau ua, thiab cov kev xav tau ntshiab. Feem ntau cov khib nyiab yog kev sib xyaw ntawm cov polymers, cov paug, uas tuaj yeem cuam tshuam cov haujlwm ntawm cov enzymes thiab catalysts. Tsis tas li ntawd, cov byProducts ntawm decomposition yuav tsum tau ua tib zoo tswj kom tsis txhob tsim kev phom sij tshiab; Piv txwv li, qee cov txheej txheem tshuaj
NtxivQhov teeb meem tseem ceebyog lub sijhawm. Thaum cov enzymes zoo li hloov pauv Petase ua haujlwm tau sai sai rau cov tsiaj uas muaj ntau lub hlis lossis muaj ntau xyoo dhau los los daws cov khoom siv yas ntau dua. Cov kws tshawb nrhiav tau tshawb nrhiav cov hau kev los txhim kho cov enzyme uas tau qhia ntau yam los ua kom muaj zog ntau cov enzymes lossis catalysts los txhawm rau txhawm rau sib xyaw nrog cov dej yas.
Qhov cuam tshuam ib puag ncig ntawm cov txheej txheem tshuaj no tseem muaj kev txhawj xeeb. Ntau txoj kev tam sim no yuav tsum muaj qhov kub lossis siab, uas siv lub zog tseem ceeb thiab pab txhawb rau cov pa roj carbon paug. Yuav kom tau txais kev cia siab tiag tiag, kev txiav txim siab ua haujlwm yuav tsum muaj lub zog ua kom muaj zog thiab ua kom muaj zog los ntawm kev siv hluav taws xob txuas ntxiv. Tsis tas li ntawd, cov qauv roj av puag ncig-qhov twg cov khib nyiab yog siv cov khoom siv tshiab kom ntseeg tau tias cov khoom muaj txiaj ntsig yog tsis ploj.

Saib mus rau yav tom ntej, muaj ntau txoj kev sib ntsib yog qhov tsim nyog. Tshuaj lom zem decomposition yuav ua lub luag haujlwm, tshwj xeeb rau cov plastics uas tau rov ua dua tshiab, tab sis nws tsis tuaj yeem hloov dua, rov siv dua tshiab ua haujlwm raws li cov tswv yim tseem ceeb. Tsoom fwv, kev lag luam, thiab cov neeg siv khoom yuav tsum ua haujlwm sib koom ua ke los txo cov khoom siv roj hmab, thiab nqis peev pab kev tshawb fawb thiab kev txhim kho kev txiav txim siab thev naus laus zis.
Hauv kev xaus, thaum tsis muaj ib qho tshuaj lom neeg uas tuaj yeem daws cov kev tshawb fawb yas, lub cev loj hlob ntawm cov enzymes tau txheeb xyuas cov enzymes thiab catalysts muaj peev xwm ua kom tawg ntau yam yas. Cov kev tshawb nrhiav no muaj kev cia siab, tab sis lawv cov ntawv thov thoob plaws yog nyob ntawm kev kov yeej kev kov yeej kev sib tw muaj feem xyuam rau kev sib tw, thiab ib puag ncig. Raws li kev tshawb fawb txuas ntxiv ua ntej, txhim kho kev siv roj ua ke, txhim kho yas tau ces nws thiaj li pib ua kev phom sij ib puag ncig los ntawm cov khoom siv ubiquitous. Lo lus nug tsis yog peb tuaj yeem tsoo cov tshuaj yas tawg, tab sis txawm hais tias peb tuaj yeem ua sai sai thiab ruaj khov txaus los ua qhov sib txawv.
